NBA TAKIMLARININ EN İYİ FORMALARI : GÜZEL YILLARLA GEÇEN FORMALAR DAİR (1. Kısım)

Maintain - Belly ft. NAV ♪

    Bayraklar, flamalar ve formalar, hayata bir kez olsun fanatik bir gözle bakmış herkesi heyecanlandırabilmiştir. Takım sporlarında oluşturulmak istenen takım ruhu ve aidiyet duygusunun takım forma ve logosuyla olan ilişkisini üç yaşındaki bir çocuğa anlatırcasına ele alıp spor ve sosyoloji anélizi parçalamak istemiyorum, benim derdim daha çok estetikle ilgili: Şık, parıltılı, sade, iddialı, aykırı hiç fark etmez, güzel formalardan bahsedeceğim bugün. Otuz takımın tamamını inceleyeceğiz, bu arada en iyi NBA takım formasına karar vermeyi de isterdim ama orası beni aşar, zira muhtemelen takım bazlı tercihlerimizde de yer yer benimle ters düştüğünüzü göreceksiniz. Lafı daha fazla uzatmadan, rengârenk formalarıyla geçirdiği yıllarında NBA takımlar kimdi, ne yaptı gelin beraber inceleyelim:

ATLANTA HAWKS

1995-99 - Dış Saha Siyah-Kırmızı Şahinli Forma

    Atlanta Hawks'ın NBA içinde kendine has bir yeri var: NBA tarihinin en eski takımlarından biri olan Hawks aynı zamanda ligdeki toplam galibiyet sayısı mağlubiyet sayısına en yakın takımlardan biri. Bu ekibin ilk ve tek şampiyonluğu da 1958 yılında, St. Louis Hawks adıyla kazanıldı. Güzel temellendirilmiş, komple basketbol oynayan takımlar kurmuş ya da takıma liderlik etmesi için Dominique Wilkins'e, döneminde ligin en iyi beş oyuncusundan birine ev sahipliği yapma lüksüne sahip olmuş olsalar da, normal sezon başarıları onları hiçbir zaman sonuca götürmeye yetmedi. 2015'in 58 galibiyet alan Korver'lı, Horford'lu lacivert formayı terleten kadronun yağ gibi akan oyununa baktığımızda herhangi bir Hawks kadrosuyla kıyas kabul etmediğini görürüz ancak Dikembe Mutombo ve Mookie Blaylock ikilisinin rakip hücumu perimetre ve boyalı alanda pata küte dövdüğü savunma kurgusuyla, taze All-Star olmuş Christian Laettner'ın sahanın her yerinden skor tehditi oluşturmasıyla yakalanan kimya, kısa ömürlü olmasına rağmen doksanlı yıllara dair efsane olmuş formalardan olan şahinli formayla oynanan en güzel basketbolu izletmişti bize 1996-97 sezonunda. Şahinler yüzük takamamış olabilir ancak Play-offlarda elenen kaç takım sahada bu kadar güzel görünen formalar giydiğini iddia edebilir ki? Üstelik bu takım konferans yarı finallerine kadar çıkmayı başarmıştı: Doğu Konferansı Yarı Finallerinde eşleştiği rakibinin en skorer iki oyuncusu Hawks potasına maç başı toplam 48.8 sayı bırakınca, takım doğal olarak havluyu erken atmak zorunda kalmıştı. Atlanta vatandaşı canını sıkmasın, Jordan ve Pippen'a yenilmenin ayıbı olmaz.

BOSTON CELTICS

2006-17 Alternatif Yeşil Üzerine Siyah Yazılı Forma

    Boston Celtics'in kurulduğu günden bugüne formasını hiç değiştirmemiş olması bana hep ülkemizin aydın üniversitelerinden biri olan İTÜ'nün "Asırlardır Çağdaş," sloganını hatırlatır. Ben Boston'u oldum olası sevmem, sevenle derdim yok ama 2008 şampiyonluğunu getiren kadrodan dolayı Boston seveni de sevdiğimi söyleyemem. 

    Hazır lafı açılmışken o yıllarda Celtics neler yapmış ona da bir bakalım: Takım bu formayı  ilk kez 2006'da giyiyor, 2007 yazında da takımına Ray Allen'ı ve Kevin Garnett denen şer yuvasını katıyor, elde var Pierce, Garnett ve Allen. Bu üçlü n'apıyor? Çaylak Rondo'nun da büyük katkısıyla 2008 yılında bir şampiyonluk kazanıyor, 2010 yılında da Kobe ve Gasol'e finallerde boyun eğiyor. 2012 yılında Allen Miami'ye gidiyor, bunun anlamı da Boston'da genç LeBron'u yıkmak için kurulan Voltran'a sırt çevirip asıl düşmanla güçlerini birleştirmek demek. Boston'da kalanların Ray'e yıllarca yaptığı pasif agresif tavır öyle seviyelere çıkıyor ki, benim çoğu eski sevgilime aram hâlâ daha iyidir. Ray Allen ikinci yüzüğünü Miami'de takıyor, Pierce ve Garnett (bugünden dönüp baktığımızda) feci (diyebileceğimiz) bir takas senaryosu sonucu çiçeği burnunda takım Brooklyn Nets'in yolunu tutuyor. Elde kalan şey bir şampiyonluk ve şampiyon kadronun yüz yıldır süregelen "Şöyle on numara takımdık, böyle sapladık," goygoyları. Boston kötü takımdı demiyorum ama köklü bir takımın 1986'dan bu yana tek yüzüğü 2008 yılında takabilmişken beraber geçirdikleri beş yılın tamamında ligi domine etmişlercesine konuşmaları bana hep abuk gelmiştir. Zamanında "LeBron is a Bitch," yazılı tişörtüyle fotoğraf çekilen Rondo'nun ve Ray Allen'ın LeBron'la takım arkadaşı olması, büyük Celtic Kendrick Perkins'in medya çalışanı olarak birinci görevinin LeBron övmek olmasını falan da şöyle bir tartınca, varoluş amacı LeBron'u yıkmak olan ekibin gerçeği anlatısının yarısı bile olamamış gibi geliyor bana. Yine de bu güzel formayı 2017 yılına kadar ana alternatif forma olarak sırtlarda taşıdılar. 2017-18 sezonunda siyah üzerine yeşil Celtics yazılı formaya geçtiler ki, o forma da Kyrie Irving'in Celtics'le imzaladığı yıla denk gelir. Söyleyeceklerim bu kadar.

BROOKLYN NETS

1990-97- Dış Saha Açık Mavi Forma

    Bir formayla özdeşleşmiş oyunculardan yazı boyunca yer yer bahsedeceğiz ama konu doksanlı yılların Nets'ine gelmişken bu sıfatın en önemli hamillerinden olan Drazen Petrovicten bahsetmemek olmaz. Sadece Nets için değil, NBA tarihi için mihenk taşı oyunculardan biriydi Drazen, Avrupalı şutörlerin kum torbası muamelesi gördüğü yıllarda, hak ettiğinden çok daha uzun bir süre sahada bulunması gerekenden çok daha az sahada tutulmuş, bir takımın skor yükünü tek başına sırtlayabilecek olduğunu tırnaklarıyla kazıyarak ispatlamış sıska gard Drazen, namı diğer Mozart, bütün basketbolseverlerin içinde acı bir uktedir hâlâ. Müthiş bir yetenek, inanılmaz bir azim ve çabanın timsaliydi bu adam. Ligde Avrupalılara karşı olan kemikleşmiş teammülü temelden sarsan Petrovic'in açık mavi formalı yıllarda bir rüzgâr gibi gelip geçtiği NBA için ne kadar önemli bir sembol olduğu tartışmaya açık değil. 2020-21 sezonu için Nets'in duyurduğu klasik forma da, zamanında Drazen'in terlettiği bu forma olacak. Bu formaya bir şampiyonluk yakışırdı ama Giannis Nets'e iki gömlek fazla geldi (tamam vurmayın, sakatlıkların ben de farkındayım).

CHARLOTTE HORNETS 

1988-01 Dış Saha Çizgili Turkuaz Forma

   Yine doksanlardayız ve elimizde kulüp tarihinin en iyi takımı NBA tarihinin en şık formalarından biriyle buluşturmayı başarabilmiş, üstelik bunu kuruluş yıllarında giydiği formayla yapmış bir Charlotte Hornets var. Warm-up'ı, logosu, saha dizaynı, iç-dış-alternatif formasıyla adeta bir görsel şölendi Hornets. Glenn Rice, Muggsy Bogues, Larry "The Grandmama" Johnson ve Alonzo Mourning'in etrafına kurulu, taramalı tüfek gibi de bir takımdı bu. Şampiyonluk gelmedi, ligi domine etmediler belki ama sahada yarattıkları sinerji ve oynadıkları çok opsiyonlu basketbolla o yıllara dair en güzel şeylerden biriydi bu takım. Turkuaz üzerine açık mavi, mor ve yeşil çizgili formaları mı, Rice'ın mesafesiz skor tehditi mi, babaanne Johnson'ın pota yamultan smaçları mı daha güzeldi diye sorsanız, benim cevabım sahada on yaşında bir çocuk gibi görünüp rakiplerin bir o yana bir bu yana düşüren Muggsy Bogues olurdu. Charlotte Hornets, seni sevmeyelim de taş mı olalım be. 

CHICAGO BULLS

 1996-97 Alternatif Çizgili Koyu Kırmızı Forma

    Bu takımla ilgili anlatacağım her şeyin Netflix isimli online dizi platformunda yayınlanmış "The Last Dance" isimli belgeselde olduğunun farkındayım. Bulls'un kılçıklı yıllarıyla ilgili uzun uzun konuşmaktansa şunu ilginç bir detay olarak vereyim: Bulls'un belki de en ikonik forması olan bu koyu kırmızı üzerine kırmızı çizgili forması, Phil Jackson'ın son dans adını verdiği 1997-98 sezonunun değil, 1996-97 sezonunun formasıdır. Bu müthiş formayı düşünürken aklımıza gelen ilk ismin Steve Kerr olmasının sebebi de takımın bu bebeği sadece bir yıl giymiş olmasıdır ki o sene de, Kerr'in meşhur maç kazandıran basketi attığı senedir. O maçta Bulls içeride oynadığı için takım bu formayı giymiyor ama ne hikmetse bende bu forma Kerr'le özdeşleşmiş bir forma. "Aklımıza gelen ilk isim Steve Kerr," diyerek sizi de zan altında bırakmış oldum biraz ama, öyle işte. Yine de, şu formaların güzelliğine bir bakar mısınız? Ateş. 

CLEVELAND CAVALIERS 

1974-80 İç Saha Yatay Çizgili Sarı Forma

    İçeriği hazırlarken iş görsel bulma kısmına gelince, Cavs'in bu formayla oynadığı orijinal yılları bulmakta sıkıntı çektim, o yüzden 2015-16 sezonundan bir fotoğraf bırakıyorum. Çoğu insanın ligin en zayıf yılları olarak gösterdiği 70lerden tatmin edici bir Cavs fotoğrafı bulmak zor.

    Malumunuz, Stern öncesi yıllarda NBA bambaşka bir ligdi. Bazı şeyler değişmiyor, gerçi, Cleveland o yıllarda da kötü bir takımdı (Ronnie Price'lı kadroyu bir istisna olarak, LeBronu da bir anomali olarak değerlendirdiğim için kötü bir takım diyorum Cavs'e). Tasarımı oldukça kendine has bu formanın bereketinden olacak, takım tarihinin ilk Playoff'unu kırmızı beyaz çizgililerle, 1976'da yaptı. Kaptan kamarasında ligin ağır abisi Nate Thurmond vardı ama takım uzun vadede başarılı olabilmiş bir takım değildi. 

    Cleveland Cavaliers bu formayı Hardwood Classics konseptiyle 2004-05 ve 2015-16 sezonunda iki defa daha piyasaya sürdü, bu açıdan bakınca formalar bir nebze olsun temize çıkarabiliyor adını, neticede formanın giyildiği üç dönemin birinde camianın tek şampiyonluğu kazanıldı. Her ne kadar 2016 sezonuna damga vuran formalar siyah kısa kollular olsa da, estetik güzellik ve biriciklik klasmanlarında bu forma ağır bastığından, Cavs'e bunu yazmak gerekti.

DALLAS MAVERICKS

2001-03 İç Saha Beyaz Forma

    Dallas Mavericks'in forma hikâyesi yukarıda gördüğünüz 2001 yılı çıkışlı formalardan sonra hep benzer bir çizgide seyretti, öyle ki 2011 yılında şampiyonluğa yürüyen takımın kraliyet mavisi deplasman formasıyla bu yıllarda dış sahada giydiği formanın az da olsa farklı olduğunu söyleyebiliyorken, iç saha formaları için aynı şeyleri söyleyemiyoruz. Takım sahibi Mark Cuban 2000-2001 sezonunun ardından klasik Western temalı yeşil-mavi formalara sırt çevirip görsel bir modernleşmeye gitme kararı aldıktan sonra, takımın giydiği iç saha formaları hep bu çizgide ilerledi: Benzer bir tasarım kalıbının üzerine farklı fontla MAVS yazılı forma giydikleri bir dönemin ve takımın forma işini toptan boş verip sahaya direkt çöp poşetleri içinde çıktığı 2003 yılının varlığını inkâr etmiyorum ancak Dallas'ın ezelden beri evinde giydiği formalar çoğu basketbol seyircisi için bu formaydı. Bunun 2001 yılında yapılan değişiklikten sonra aynı raddede radikal bir değişikliğe gidilmemesinin yanında bir diğer sebebi de takım kimliğinin en önemli oyuncusu olan Nowitzki 'li yıllara ait olmasıdır. Doğru, genç Nash bir dönem genç Nowitzki'nin takım arkadaşı olarak eski mavi-yeşilleri giymişti ama onun da adını Dallas'ta top oynamış ancak başka takımların yıldızı olmuş Ron Harperlarla, Detlef Shrempfle beraber anarız ancak. Dallas Cowboys gerçeği olmasa şehrin sahibi diyebileceğimiz Dirk Nowitzki, Dallas Mavericks'in mutlak sahibidir (Luka'ya bakacağız). Bu formalı, dolayısıyla Dirk'li geçen yılları 21 sezonluk bir Dirk Nowitzki şovunun (bir NBA takımında en uzun süre oynayan oyuncudur Dirk) çok büyük bir kısmı olarak değerlendirirsek, bu Dallas bize 30,000+ sayı, biri finaller biri normal sezon olmak üzere iki MVP ödülü, bir yüzük ve onlarca sezon ödülü bıraktı. Aynı Nets gibi, bir Avrupalı'nın etrafına kurulu bir takım ve onunla özdeşleşmiş formalar...

DENVER NUGGETS

2019-2020 Dış Saha Siyah Gökkuşaklı Forma

    Bubble'da şahit olduğumuz Denver Nuggets mucizesinin mimarı olan ekibin en çok giydiği formalardan biri olan siyah üzerine gökkuşağı ve dağ işlemeli bu forma, Nuggets'ın 80lerde giydiği bir formanın modern yorumu aslında. Gerek anlamı, gerek orijinal formayı giyen ekibin takım tarihindeki ağırlığı açısından bakalım, gökkuşaklı forma oldukça özel bir forma. 1981 yılında takım taraftarları tarafından tasarlanan ve "Rainbow Skyline" adıyla anılacak olan formalar, 1980'lerde şehrin "canlılığını ve büyümesini" temsil ettiği için çok sevildi. ABD'nin rakım olarak en yüksek şehri olan Denver dağlarının gökkuşağına dek uzanan görüntüsü, şehrin özgünlüğünü formalarına kusursuz bir şekilde taşıyabildiğinin göstergesi. Benim seçtiğim forma da, 1993-94 sezonuna kadar giyilen orijinal formanın bu yorumu oldu. Zamanının en güzel tasarımlarından biri olan formayı güncel estetik algısına böylesi iyi uyarlayabilmek gerçekten takdire şayan.

    "O yıllarda ne yapıyordu bu takım," diyecek olursanız eğer, Play-offların ilk iki turunu 3-1 geriden gelerek elemiş, gencecik kadrosuyla şampiyonluğun en büyük adaylarından birini üzmüş ancak en sonunda 2020 şampiyonu Lakers'a elenmiş bir takımdan bahsettiğimizi fark edersiniz. 2020'nin belki de en iyi hikâyesi, 2020'nin belki de en iyi formasını giyen bu takım tarafından yazıldı. Tarih de bunu yazdı. Elenmeselerdi çok iyiydi.

SAN ANTONIO SPURS  

2020-21 FUL FIESTA!

    Bu yazıyı hazırlamaya başladığımda şanslı Spurs'üme yazdığım forma 2016 yılının Noel formasıydı. Bu blogu açma motivasyonum olan doksanların sonu Alamodome'lu yıllara dokunan bir formayı 2020 yılı itibariyle SONUNDA piyasaya sürebilmiş olmamız beni nasıl mutlu etti anlatamam. Yıllardır "City Edition" temalı (küçük bir not, takımların şehre özel tasarım formaları bu isimle piyasaya forma sponsorluğunu Nike'ın almasının ardından sürülmeye başlandı ancak, takımların Adidas sponsorluğunda yaptırdığı özel tasarım formalar mevcuttu) formalarımızda piksel kamuflaj görmekten nasıl baydığımı anlatamam size. Kısa kollu çöl sarısı forma mı dersiniz, iki kez arka arkaya hazırlattığımız siyah ağırlıklı kamuflaj mı dersiniz, birbirinden kötü, birbirinden boktan formalar gördük sahada (hakkını vermeliyim: 2018-19 sezonu için giydiğimiz beyaz kamuflaj formalar hiç fena değildi). Niye? San Antonio denen mazbut şehrin en büyük kültürlerinden biri, orduya katılım oranının çok yüksek olması. Yıllarca kamuflaj formalar giymemiz için acayip osuruk bir sebep bu, üstelik şehir için en büyük sosyal, tarihi, ekonomik (daha da önemlisi, en ayırt edici) olaylardan biri olan Fiesta festivali ve renklerinin iki yıldır şehir formalarımızı ıskalamasının açıklanır bir tarafı yok. Yine de, yukarıda bahsetttiğim gibi, bana bu blogu açtıran motivasyon neyse, play-off serisinin bitmesiyle yenilenmeye giden Spurs'ün taze bir ruh arayışı için de benzer bir motivasyondan bahsedebiliriz: Bir sürü şey değişmeliydi, nitekim değişecek ve değişmekte de. Timmy'nin Alamodome'da kazandığı iki yüzükten doksanların son yılına sıkıştırdığını saymazsak, bu renklerin ait olduğu dönemin Spurs için kaybetme yılları olduğu açıktır. Fiesta renklerinin takım kimliğinde yer kazanması 1989-02 yılları aralığında tasarlanan üç renkli logoyla başlar, takım sahasını 1992'de HemisFair'den Alamodome'a taşıyınca da, eski stadda üç renkten sadece açık maviye yer verilmişken, yeni evin parkelerinde pembe ve siyahı da görürüz. David Robinson'ın, Dennis Rodman'ın, Sean Elliot'un, Vinnie Del Negro'nun ve Avery Bradley'in oynadığı bu yıllarda fiesta renkleri logo ve parkelerde sınırlıdır. Yıldız pivotu Robinson önderliğinde maksimum Batı Finali görebilmiş bu kaybedenler, bir nevi yarım fiestadır. 2020-21 sezonu için tasarlanmış bu bebeklerse, George Gervin'li yıllara göz kırpan yazı fontu ve yıllarca şehrin dokusunu anlatan renkleri sonunda formaya taşıyabilme cesaretiyle Spurs artık Ful Fiesta'dır. Pembe-mavi-sarı, gençliğin, enerjinin ve yenilenmenin renkleridir artık.